زمینه یابی و اعتبارسنجی راهکارهای ارتقای قرآنی دانشجویان (میدانی - ملی)

اين پژوهش به روش پيمايشي (زمينه‌ياب) انجام شده است. براي جمع‌آوري اطلاعات از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماري اين تحقيق  از دو گروه تشكيل مي‌شود. يكي كليه دانشجويان دانشگاه‌هاي سراسر كشور و ديگري كليه اساتيد دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي كه دروس معارف و علوم قرآني را تدريس مي‌كنند. حجم نمونه براي جامعه آماري اساتيد 546 نفر و براي دانشجويان 5013 نفر بوده است كه به روش نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي انتخاب شده‌اند. تجزيه و تحليل داده‌ها نيز با كمك آمار توصيفي (فراواني، درصد و ميانگين) انجام شده است.

خلاصه‌ي برخي از يافته‌هاي تحقيق به قرار زير است:
 63 درصد اساتيد معارف و الهيات وضعيت دانشجويان را در توانايي درك معاني آيات قرآن، 4/80 درصد در آشنايي با تفسير و معارف قرآن، 67/6 درصد در آشنايي با صرف و نحو عربي، 9/63 درصد در قرائت مستمر و انس قرآن، 53/2درصد در توانايي استفاده از آيات قرآن در زندگي و 1/49 درصد در به كارگيري معارف
قرآني در زندگي در سطح ضعيف و بسيار ضعيف مي‌دانند.
 از نظر 2/44 درصد اساتيد معارف و الهيات دانشجويان در روان‌خواني ساده قرآن از توانايي در سطح متوسطي برخوردارند.
از طرفي علاقه به فراگيري و انگيزش براي يادگيري در حد متوسط به بالا مي‌باشد.
از نظر 7/83 درصد اساتيد اعتقاد به قرآن در دانشجويان خوب و بسيار خوب مي‌باشد.
از نظر اساتيد وضعيت مطلوب يا مورد انتظار نسبت به قرآن در ميان دانشجويان گروه‌هاي الهيات و ادبيات عرب بايستي در سطح بالايي باشد. در مورد ساير دانشجويان نيز قرار داشتن در سطح متوسط وضعيت مطلوب آنان تلقي گرديده است و البته از نظر اساتيد در مورد انگيزه براي يادگيري و روخواني قرآن اين دانشجويان نيز بايد در سطح نسبتا بالا و بالايي قرار داشته باشند.
براي ارتقاي قرآني دانشجويان، اكثر اساتيد راهكارهايي چون تدوين دروس معارف عمومي فعلي دانشگاه‌ها بر اساس معارف قرآني، اختصاص بخشي از نمره درس معارف به تحقيقات قرآني و  اضافه كردن عناوين آموزشي قرآني با محتواي جديد به واحدهاي دروس عمومي را تاييد كرده‌اند. همچنين در مورد گروه‌هاي مختلف تحصيلي، راهكارهايي چون هدايت تحقيقات و پايان‌نامه‌هاي رشته‌هاي مختلف به سوي قرآن و نيز اختصاص بخشي از نمره دروس پايه و تخصصي به تحقيقات قرآني مورد تاييد واقع شده است.
در جامعه آماري دانشجويان، دانشجويان مورد مطالعه وضعيت قرآني خود را در خصوص توانايي درك آيات قرآن (5/53 درصد)، آشنايي با تفسير و معارف قرآن (7/70 درصد)، آشنايي با صرف و نحو عربي (9/62 درصد)، قرائت مستمر و انس با قرآن (5/52 درصد)، توانايي استفاده از آيات قرآن در زندگي (3/49 درصد) و بكارگيري معارف قرآني در زندگي (6/47 درصد) ضعيف و بسيار ضعيف مي‌دانند.
اعتقاد به قرآن در ميان بيشتر دانشجويان (7/72 درصد) خوب و بسيار خوب است. در روان‌خواني ساده قرآن 9/39 درصد از توانايي در سطح متوسطي برخوردارند. علاقه به فراگيري و انگيزش براي يادگيري، روانخواني، درك معاني و تفسير و معارف در حد متوسط به بالا و به عبارتي در حد نسبتاً خوب مي‌باشد.
دانشجويان گروه الهيات و ادبيات عرب در پايان تحصيل انتظار دارند از سطح دانش و توانايي زيادي نسبت به قرآن برخوردار باشند.
دانشجويان ساير گروه‌هاي علوم انساني در پايان تحصيل انتظار دارند در زمينه‌هاي روان‌خواني ساده قرآن، انگيزه، علاقه براي فراگيري قرآن و معارف آن، درك معناي سوره‌هاي خاص و آشنايي با تفسير از توانايي نسبتاَ بالايي برخوردار باشند. ساير دانشجويان نيز انتظار دارند در پايان تحصيلات در زمينه‌هاي روان‌خواني ساده قرآن، علاقه و انگيزه براي يادگيري قرآن از دانش و توانايي نسبتاَ زياد برخوردار بوده و در زمينه‌هاي درك معناي آيات، ترجمه و تفسير، دانش و توانايي متوسطي داشته باشند.
دانشجويان نيز نظر مثبتي نسبت به تغيير محتواي دروس معارف عمومي بر اساس معارف قرآني و تغيير برنامه‌هاي دروس معارف از نظر نمره و ... در راستاي قرآني‌تر شدن اين دروس دارند. همچنين دانشجويان نظر مثبت خود در زمينه راهكار هدايت تحقيقات و پايان‌نامه‌هاي رشته‌هاي مختلف به سوي قرآن و اعمال نمره تشويقي در ساير دروس براي فعاليت‌هاي قرآني و ... اعلام نموده‌اند.
در حوزه فرهنگي نيز هم اساتيد و هم دانشجويان نظر مثبت خود را در زمينه تجهيز كتابخانه‌هاي قرآني، اهداي قرآن‌هاي مناسب به دانشجويان، برگزاري اردوهاي آموزش قرآني، تقويت تشكل‌هاي قرآني دانشجويي و اعطاي مدارك علمي معتبر به فراگيران آموزش‌هاي قرآني اعلام كرده‌اند.

مجموعه های مرتبط